بعد از یادگیری بردگیم ایرانی و جذاب «زار»، توانستیم آن را در 2دسته (تعداد) مورد بررسی قرار دهیم. یک بار با 2 بازیکن و بار دیگر با 5 بازیکن.
میتوان به صورت خلاصه به نکات زیر درباره بازی رومیزی «زار» اشاره کرد:
- بازی 2نفره هیجان کمتری نسبت به بازی با تعداد بالا (5 الی 6 نفره) دارد.
- زمانی که برای بازی 5 الی 6 نفره در طول بازی میگذرد قاعدتا بیشتر از بازی 2 نفره است.
- حس همکاری در بازی 5 الی 6 نفره بیشتر به چشم میآید.
- بازی به دو بخش الف) همکـاری ب) خودخــواهی تقسیم میشود.
- دقت در بازی 5 الی 6 نفره به علت تعداد بازیکنها کاهش پیدا میکند و ممکن است درها توسط دیوار کور شوند. (سعی کنید این اتفاق رخ ندهد.)
- در بازی با تعداد بالا اتاقهای بیشتری باز شده و کارتهای واقعه بیشتری رو میشوند.
قبل از بررسی روند بازی، باید این نکته را بدانید که در حال حاضر نسخهای که از بازی تمام ایرانی «زار» توسط گروه فربود انگاره در بازار ارائه شده، نسخه بروز شده آن است و ممکن است با خواندن دفترچه راهنمای بازی دچار سردرگمی شوید؛ البته اگر ویدیوهای موجود از آموزش بازی را دیده باشید. این سردرگمی به این خاطر است که روند بازی چندبار دست خوش تغییر شده (البته طبق مشاهدات و تحقیقات ما). برای همین توصیه میکنیم، فقط دفترچه بازی را با دقت مطالعه کنید.
«روانی دفترچه راهنمای بازی زار باعث میشود که خیلی راحت متوجه روند بازی شوید.»
حال به بررسی روند بازی با تعداد نفرات متفاوت میپردازیم:
طبق آن چیزی که بر روی جعبه ثبت شده، بازی را یک نفره هم میتوان انجام داد ولی هنوز این روند را بررسی نکردیم.
«بزودی درباره بازی یک نفره هم مطلبی خواهیم نوشت.»
بعد از خواندن قوانین کلی بازی و چیدمان ساده آن، بازی را شروع کردیم. (تمام حرکتها را با هم به اشتراک میگذاشتیم تا روند بازی را گم نکنیم.) این نکته را باید بدانید که برخی اوقات با مکانیزم بعضی از بازیهای رومیزی و فکری آشنایی ندارید، به همین دلیل مقداری از سرعت بازی گرفته میشود. بعد از یک الی 2 بار کارت کشیدن و انجام فعالیتهای بازی دستتان میآید که چه استراتژی را باید پیش ببرید.
در لحظات آغازین بازی که در حال یادگیری بودیم، برخی از نکات دفترچه را متوجه نشدیم و این باعث شد قوانینی را از خودمان ثبت کرده و از آن پیروی کنیم. یک دور بازی را با قوانینی که برای خودمان ساختیم و ویدیویی قدیمی که از آموزش آن ( البته دفترچه را مطالعه کرده بودیم) بازی کردیم. راستش را بخواهید کمی از زار ناامید شدیم. اما دلسرد نشده و با خودمان گفتیم یک مسیر را اشتباه رفتیم. این دفعه قوانین را کنار گذاشتیم، دفترچه راهنما را باز کرده و نکاتی که از ویدیو دیده بودیم را با آن تطابق دادیم. بعد از این کار، سفره را پهن کردیم و شروع به رمل ریختن و استفاده از اسطرلاب کردیم.
نتیجه این کار تجربه جالب و جذابی را برایمان رقم زد. مطمئن بودیم که باید چنین اتفاقی در سری اول هم برایمان میافتاد ولی بی دقتی باعث شد که به اصطلاح «بازی بازی کیف نکنیم».

اشتباهی که در قسمت یافتن اسم اهریمن داشتیم این بود که توجهی به نقطههای راهنمای اسطرلاب و حروف اعلام شده نداشتیم. وقتی متوجه شدیم اوضاع از چه قرار است، بازی روی سختش را به ما نشان داد و فهمیدیم مبارزه با اهریمن آنقدرها هم آسان نیست.
«برای یافتن نام اهریمن باید اول از نقاط راهنما اسطرلاب استفاده کنید و با دقت سکه را از قسمت جدل حروف بردارید. اگر توانستید حرف را درست حدس بزنید (جای سکه روی حرف) که سه سکه از آن شماست و اگر نتوانستید، نوبت را به نفر بعد واگذار کنید.»
موضوعی که در بازی زار توجه بازیکن را جلب کرده و به جذابیت آن افزوده میکند، همزاد پنداری و در موقعیت قرار گرفتن بازیکن است.
«ممکن است اتفاقی در روند بازی بیافتد که در همان لحظه در بازی به واقعیت پیوسته»
برای این موقعیت مثالی میزنیم: پشت اسطرلاب به شما میگوید در اتاقهای مجاور نیست. بعد از آن متوجه میشوید که از قبل تمام اتاقهای مجاور باطل شدهاند، این اتفاق باعث چند برابر شدن موقعیتهای واقع گرایانه بازی میشود و بازیکن خود را در موقعیتی واقعی تصور میکند.
بازیکنان باید در بازی حس همکاری خود را بالا ببرند و به یکدیگر در مبارزه با اهریمن کمک کنند. در نقطه مقابل این موضوع ممکن است بازیکنی در اواسط بازی ساز مخالف بزند و خواستار بیشتر شدن زمان بازی شود، اینجاست که بازی از حالت همکاری به رقابتی تبدیل میشود.

